Sağlıklı Beslenmek Pahalı mı? Bütçeyi Zorlamadan Dengeli Beslenmek Mümkün
- 3 gün önce
- 3 dakikada okunur
Dyt. Miray Doğan
“Sağlıklı beslenmek istiyorum ama çok pahalı.”
Bu cümleyi duyduğumda neden söylendiğini anlayabiliyorum. Çünkü sosyal medyada sağlıklı beslenme denildiğinde karşımıza bazen oldukça pahalı bir alışveriş listesi çıkıyor:
Avokado, somon, chia tohumu, badem sütü, protein barları, özel granolalar, ithal meyveler…
Böyle görünce insan doğal olarak şunu düşünüyor:
“Ben bunları almadan sağlıklı beslenemeyecek miyim?”
Cevabım çok net:
Hayır.
Sağlıklı beslenmek için mutfağınızı pahalı ve özel ürünlerle doldurmanız gerekmiyor. Hatta çoğu zaman en temel, yıllardır mutfağımızda bulunan besinlerle oldukça dengeli bir düzen oluşturabiliriz.
Sağlıklı beslenmenin özel bir alışveriş listesi yok
Bence ilk olarak “sağlıklı ürün” ile “sağlıklı beslenme” arasındaki farkı konuşmalıyız.
Üzerinde “fit”, “protein”, “organik” veya “superfood” yazan bir ürün satın almak sizi otomatik olarak daha sağlıklı beslenen biri yapmaz.
Sağlıklı beslenme tek tek ürünlerden çok genel beslenme düzenimizle ilgili.
Mercimek özel bir ambalajda satılmıyor olabilir ama protein, lif ve çeşitli besin öğeleri açısından oldukça değerli bir besin.
Yumurta “fitness food” etiketiyle satılmasa da kaliteli bir protein kaynağı.
Bulgur, yoğurt, mevsim sebzeleri, kuru fasulye…
Aslında dengeli bir beslenme düzeninin birçok parçası zaten geleneksel mutfağımızda var.
Baklagilleri biraz daha hatırlayalım
Bütçe dostu beslenme denildiğinde benim ilk aklıma gelen gruplardan biri baklagiller.
Mercimek, nohut, kuru fasulye…
Hem protein hem de lif sağlayabilirler ve farklı tariflerde kullanılabilirler.
Bir mercimek yemeğinin yanına yoğurt ve salata eklediğinizde gayet güzel bir ana öğün oluşturabilirsiniz.
Nohutu sadece sıcak yemek olarak düşünmek zorunda da değilsiniz. Salatalara ekleyebilir, farklı tariflerde kullanabilirsiniz.
Her ana öğünde et tüketmek zorunda değiliz.
Haftanın bazı günlerinde baklagillere daha fazla yer vermek hem beslenmede çeşitlilik sağlayabilir hem de alışveriş bütçesini yönetmeyi kolaylaştırabilir.
Mevsiminde olanı seçmek işleri kolaylaştırabilir
Aralık ayında çilek, yazın ortasında başka bir mevsim ürünü…
Yılın her döneminde her şeyi bulabiliyor olmak, her şeyi sürekli satın almamız gerektiği anlamına gelmiyor.
Mevsiminde sebze ve meyve tercih etmek hem çeşitlilik yaratmanın hem de alışverişi daha pratik planlamanın güzel yollarından biri olabilir.
Üstelik sağlıklı beslenmek için sürekli egzotik meyvelere ihtiyacımız yok.
Elma da meyve.
Portakal da.
Şeftali de.
Karpuz da.
Domates, kabak, patlıcan, brokoli, havuç…
Ben “süper besin” aramak yerine farklı besinleri düzenli olarak sofraya getirmeyi çok daha değerli buluyorum.
Dondurulmuş sebzelerden korkmayın
“Taze değilse sağlıklı değildir.”
Bu düşünce de alışverişi gereksiz yere zorlaştırabiliyor.
Dondurulmuş sebze ve meyveler, doğru şekilde üretilip saklandığında besleyici ve pratik seçenekler olabilir.
Özellikle zamanınızın olmadığı dönemlerde dondurucuda sebze bulundurmak, dışarıdan yemek söylemek yerine hızlı bir öğün hazırlamanızı kolaylaştırabilir.
Aynı şekilde konserve nohut veya fasulye gibi ürünler de içeriğine dikkat edilerek pratik seçenekler olarak kullanılabilir. Sodyum içeriğini kontrol etmek ve gerektiğinde sudan geçirmek gibi küçük uygulamalar yapılabilir.
Pratik olması bir yiyeceği otomatik olarak kötü yapmaz.
İsrafı azaltmak da sağlıklı beslenmenin bir parçası
Bazen sorun sağlıklı yiyeceklerin pahalı olması değil, satın aldığımız yiyeceklerin bir bölümünü kullanamadan çöpe atmamız.
Pazar günü büyük bir motivasyonla:
brokoli,
ıspanak,
roka,
maydanoz,
meyveler,
yoğurtlar
alıyoruz.
Sonra yoğun bir hafta geçiyor ve cuma günü buzdolabında kullanamadığımız yiyeceklerle karşılaşıyoruz.
Bu nedenle alışverişe çıkmadan önce haftayı kabaca planlamak gerçekten işe yarayabilir.
Her günün menüsünü dakika dakika yazmanıza gerek yok.
Ama:
“Bu hafta üç akşam evdeyim.”
“İki gün öğle yemeğini yanımda götüreceğim.”
gibi basit bir plan bile ne kadar alışveriş yapmanız gerektiğini anlamanızı sağlar.
Sağlıklı beslenmenin önemli bir kısmı iyi alışveriş yapmak değil, aldığımızı gerçekten kullanabilmek.
Her “sağlıklı atıştırmalığı” satın almak zorunda değilsiniz
Marketlerde sağlıklı yaşam kategorisi giderek büyüyor.
Protein barları, özel granolalar, şekersiz kurabiyeler, sebze cipsleri…
Bunların bazılarını seviyorsanız elbette tüketebilirsiniz.
Ama dengeli beslenmek için bunlara ihtiyacınız olduğunu düşünmeyin.
Ara öğün yapmak istiyorsanız bazen:
bir meyve ve yoğurt,
bir avuç kuruyemiş ve meyve,
ayran,
evde hazırladığınız basit bir seçenek
yeterli olabilir.
Sağlıklı beslenmenin pahalı görünmesinin sebeplerinden biri, normal yiyeceklerin yerine sürekli özel “sağlıklı yaşam ürünleri” koymaya çalışmamız.
Oysa buna çoğu zaman gerek yok.
Plan yapmak hem bütçeyi hem beslenmeyi kolaylaştırabilir
Markete aç ve plansız girdiğiniz bir günü düşünün.
Sepete ihtiyacınız olmayan birçok şeyin girmesi oldukça kolay.
Bunun yerine alışverişten önce birkaç dakika ayırıp elinizdekilere bakabilirsiniz.
Dolapta ne var?
Dondurucuda ne kaldı?
Bu hafta hangi yemekleri yapabilirsiniz?
Hangi ürünler gerçekten eksik?
Hatta aynı malzemeyi birden fazla öğünde kullanabilirsiniz.
Örneğin aldığınız yoğurt kahvaltıda kullanılabilir, bir öğünün yanında tüketilebilir veya ara öğüne eklenebilir.
Sebzeleri yalnızca tek bir tarif için almak yerine farklı yemeklerde değerlendirebilirsiniz.
Bu küçük planlamalar hem yiyecek israfını hem de gereksiz harcamaları azaltabilir.
Sağlıklı beslenme lüks olmak zorunda değil
Sağlıklı beslenmenin somon, avokado ve pahalı takviyelerden oluştuğu fikrini bir kenara bırakalım.
Bazen oldukça basit bir tabak:
mercimek yemeği + bulgur + yoğurt + salata
ihtiyacınıza göre son derece dengeli bir öğün olabilir.
Her tarifin chia tohumu içermesine gerek yok.
Her kahvaltıda avokado yemek zorunda değilsiniz.
Her ara öğünde protein barına ihtiyacınız yok.
Çünkü sağlıklı beslenme, en pahalı yiyecekleri satın alabilmek değil.
Elinizdeki imkanlarla yeterli, çeşitli, dengeli ve sürdürülebilir bir düzen oluşturabilmek.
Ve bazen mutfağımızdaki en sade yiyecekler bunun için fazlasıyla yeterli.
Dyt. Miray Doğan
Yorumlar